Вайна асіраціла — вайна дала бацькоў…

Поделитесь с друзьями
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

У далёкім 1959 годзе ў часопісе «Огонёк» (№ 49 ад 29 кастрычніка) быў надрукаваны артыкул  «И Виктор надеется найти родных», у якім расказвалася пра тое, як на трэці дзень вайны на чыгуначным прыпынку Ліпа фашысцкія лётчыкі  разбамбілі  цягнік з сем»ямі ваеннаслужачых. Сярод загінуўшых былі жонка і малодшы сын савецкага афіцэра Цімафея Афанасьевіча Кучэры, а цяжка параненага старэйшага сына, Анатолія, знайшла мясцовая жыхарка і памясціла ў бальніцу.  Калі чатырохгадовы хлопчык вылечыўся, немцы збіраліся адправіць яго ў Германію, але медыцынская сястра Арыядна Мікалаеўна Шыманоўская выратавала яго, забраўшы да сябе. У сям»і гэтай чулай жанчыны і жыў Анатоль, якому далі прозвішча Нязнамаў.

Каля таго ж цягніка быў знайдзены і другі паранены хлопчык. Яму было ўсяго  два гады і ён нічога не мог паведаміць пра сябе, акрамя таго, што завуць яго Алік. У немцаў яго выкупіла Феліна Буян. Яму далі імя і прозвішча — Віктар Буян.

Праз пятнаццаць гадоў, калі Анатоль Нязнамаў служыў у Савецкай Арміі, ён звярнуўся ў газету «Красная звезда» і па-прасіў знайсці бацьку. Шмат людзей адклікнуліся на яго заклік і дапамаглі знайсці бацьку, які жывым вярнуўся з вайны і, даведаўшыся пра тое, што старэйшы сын таксама жывы і здаровы, прыехаў, каб сустрэцца з ім. На той сустрэчы прысутнічаў і Віктар Буян, які на той момант жыў у Гарадзеі і працаваў у Гарадзейскім філіяле Нясвіжскага камбіната бытавога абслугоўвання. Віктар, які вельмі радаваўся за свайго сябра, які знайшоў роднага бацьку, спадзяваўся, што атрымаецца знайсці і яго сям»ю.

Пасля публікацыі ў «Огоньке» да Віктара Буяна пайшлі лісты з усіх куткоў Савецкага Саюза. У іх расказваліся тыповыя гісторыі: вайна пакалечыла лёсы людзей,  разлучыла бацькоў з дзецьмі. Пісьмы ішлі амаль дзесяць гадоў. Немагчыма было адказаць усім. Усе бацькі спадзяваліся знайсці сваіх дзяцей і пісалі, нават, калі факты  разыходзіліся. Вось некаторыя радкі з тых лістоў:

«Дорогой мой первенец, моя мечта. Неужели ты так неожиданно нашёлся для нас? Даже не верится, мой сыночек. Я плачу и пишу это письмо. Когда, сыночек, я получила очередной номер «Огонька», мои глаза неожиданно наткнулись на твоё письмо, моё сердце сжалось, и я стала плакать навзрыд. Твои слова, мой сыночек, вонзились в материнское сердце, и я себе места не нахожу. Сыночек, тебя зовут Толик. Тогда мы жили в г. Минске, в доме офицеров на проспекте Ленина… Началась проклятая война,  и твой папа ушёл на фронт, а мы должны были переезжать в Дагестан. На станции в Барановичах во время бомбёжки я с твоей бабушкой и маленькой сестрой  сошла с поезда. Тогда ты и бабушка потерялись для нас навсегда…

Дагестанская АССР, село Ахты, Медина Царезева.»

«В годы  войны в сторону Минска ехала наша семья. На полустанке Липа немцы начали обстреливать поезд, во время обстрела и бомбёжки погиб наш отец, а во время суматохи мама потеряла 2-летнего сына, то есть моего брата. Так и не найдя сына, она уехала. Правда,  я ничего не помню, так как мне было всего три месяца. Когда мы прочли статью, мама взяла фото брата, снятого в однолетнем возрасте,  стала сравнивать с журнальным и убедилась, что немного сходны, хотя прошло много лет…

Роза Усманова, г. Нальчик.»

«В начале войны я служил в Барановичах на железной дороге и сумел устроить тебя на эшелон, предназначенный для семей военнослужащих, направлявшихся в Минск. Как сейчас помню это сумбурное время, когда мы не успели опомниться и прийти в себя, что пришла война, а она уже мяла нас бурным натиском и несла уже на своих волнах…

Б.М. Крошкин, г. Черновцы, УССР.»

«Налетело пять самолётов и начали бомбить. Первая бомба попала как раз в паровоз. Нас было много раненых, много убитых. Я, конечно, хотела вас всех четверых забрать. Но бывшие с нами военные женщины больше понимали, чем я. Вы бы пропали с голоду в дороге. Я отдала Вас с сестрёнкой, меньшей за Вас. Адреса я не записала, потому что неграмотная. А две старшие девочки поехали со мной дальше.

Шура. «

На той час, калі пасля публікацыі ішла перапіска з рознымі людзьмі, Віктар быў жанаты і меў дачку. Сцяпан Кароль з Рэчыцы быў цвёрда перакананы ў тым, што Віктар — гэта яго сын Мікалай, і дамагаўся, каб той пераехаў да яго. Віктар вагаўся. У той час дакладна вызначыцца з радством было немагчыма — не было сістэмы ідэнтыфікацыі па ДНК.  С. Каралю ўдалося завезці дачку Віктара ў Рэчыцу. Ён заявіў, што не аддасць унучкі і чакае сына да сябе. Гэта падзея вырашыла сітуацыю. Віктар Канстанцінавіч Буян стаў звацца Мікалай Сцяпанавіч Кароль. Змяніла прозвішча і яго жонка Тамара, якая любіла пажартаваць з тае нагоды.

Пасля смерці Сцяпана Караля  Віктар-Мікалай вярнуўся ў Студзёнкі. Дагледзеў прыёмную маці Феліну, пабудаваў дом, выгадаваў дачку і сыноў. У мінулым годзе яго не стала.

У   Студзёнках раней жыў і  Генадзь Гібкі, таксама з таго цягніка. Яго падабралі і ўсынавілі Іосіф і Надзея Гібкія. Кажуць, былі яшчэ і дзяўчынкі, якіх прынялі ў лысіцкія сем»і.  Невядомы і лёс той групы дзяцей, якую немцы вывезлі з Лысіцы. Калі ў каго-небудзь ёсць якая-небудзь інфармацыя пра гэтыя падзеі ці пра гісторыю вёскі Студзёнкі — калі ласка, патэлефануйце па нумары 8-029-933-53-01.

Аляксандр АБРАМОВІЧ, в. Студзёнкі


Поделитесь с друзьями
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.