“I вусны расквецiш усмешкай дзiцяцi”

Поделитесь с друзьями
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

tank

Імя гэтага выдатнага паэта, класіка беларускай літаратуры, вядома кожнаму, хто вучыўся ў школе. Яго імем названы вуліцы ў нашай краі-    не, школы, бібліятэкі і нават універсітэт. Вершы Максіма Танка (сапраўднае імя Яўген Іванавіч Скурко) ведаюць на памяць, мне здаецца, амаль усе без выключэння беларусы, а перачытваючы іх, можна зразумець — наколькі яны актуальныя і ў наш супярэчлівы,  неадназначны час.

Жыццё паэта не было лёгкім і простым. Перад тым, як здабыць свайго чытача, стаць вядомым чалавекам, лаўрэатам усемагчымых прэмій, узнагарод, народным паэтам Беларусі, Максім Танк паспеў пазмагацца за незалежнасць сваёй радзімы ад палякаў у 30-я гг. Удзельнічаючы ў падпольнай дзейнасці, неаднаразова затрымліваўся польскімі ўнутранымі органамі, два гады адбываў пакаранне ў турме.

У час Вялікай Айчыннай вайны творца ўступіў у народнае апалчэнне, а пазней быў карэспандэнтам газеты “За Савецкую Беларусь”. Менавіта да гэтага нялёгкага перыяду жыцця паэта і адносіцца твор, на які я звярнуў сваю ўвагу,  вызваўшыся перакласці на рускую мову.

Верш “Родная мова” вельмі вядомы і адыгрывае ў творчым шляху аўтара выключную ролю. У ім, на мой погляд, гучыць скразная ідэя творчасці  не толькі Максіма Танка, але і многіх іншых вядомых аўтараў нашага і таго часу. Год напісання твора — 1943-і, калі яшчэ ідуць цяжкія і пераломныя баі, у тым ліку вядзецца змаганне і за Беларусь. Аўтар верыць і не сумняваецца, што перамога будзе на нашым баку, выказвае надзею на светлую будучыню, верыць, што мова народа — яго спадарожнік і надзейны сябар, нагадвае, што жыццё працягваецца, нягледзячы ні на што…

Твор перакладзены на мноства моў свету. што атрымалася ў мяне, чытайце  далей.

Родная мова

З легендаў i казак былых пакаленняў,

З калосся цяжкога жытоў i пшанiц,

З сузор’яў i сонечных цёплых праменняў,

З грымучага ззяння бурлiвых крынiц,

З птушынага шчэбету, шуму дубровы,

I з гора, i з радасцi, i з усяго

Таго, што лягло назаўсёды ў аснову

Святынi народа, бяссмерця яго, —

Ты выткана, дзiўная родная мова.

 

Няма на зямлi таго шчасця i гора,

Якога б ты нам перадаць не магла.

Няма такiх нетраў, глыбокага мора

I гор, праз якiя б ты не правяла

Мяне на радзiму, туды, дзе сягоння

Стаiць акрываўлены вораг з пятлёй

Над спаленай хатай, над родным загонам,

Над будучыняй і над песняй маёй —

Над тым, што было i што век будзе вольным.

 

Народ пранясе цябе, родная мова,

Святлом незгасальным у сэрцы сваiм

Праз цемру і годы змаганняў суровых.

Калi ж ападзе і развеецца дым

I нiвы васкросшыя закаласяцца, —

Iзноў прашумiш ты вясновым дажджом,

Iзноў зазвiнiш ты у кожнай у хаце,

Цымбалам дасi iх сарэбраны гром

I вусны расквецiш усмешкай дзiцяцi.

Максім ТАНК.

 

Родной язык

Из мифов и сказок былых поколений,

Из тяжких колосьев у ржи и пшениц,

С созвездий и солнца родных излучений,

С гремучего блеска бурлящих криниц,

И с птичьего щебета, шума дубравы,

Из горя, из радости и из всего

Того, что основою стало и славой

Святыни народа, бессмертья его, —

Такую язык наш имеет оправу.

 

И нет на земле того счастья и горя,

Каких передать не сумел бы ты суть.

И нет таких недр и глубокого моря,

И гор, чтобы ты не помог обогнуть

Для встречи сегодня с родною землёю,

Где враг весь в крови да с петлею возник

Над близким загоном, сгоревшей избою,

Над будущим днём и над песней стоит —

Над тем, что вовеки не будет невольным.

 

Народ пронесет тебя, слово родное,

Негаснувшим светом, как сердца зарок,

Сквозь тьму и число неурядиц большое.

Когда же спадет и развеется смог

И нивы воскреснут колосьями снова, —

Опять прошумишь ты весенним дождем,

Опять прозвенишь ты у каждого дома,

Цимбалам вновь дашь их серебряный гром,

Распустишь улыбкой уста, как ребёнок.

Перевод Андрея КОЗЕЛА.


Поделитесь с друзьями
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.