«Яечак сёлета багата — мы шчыра сустракаем свята»

Поделитесь с друзьями
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Адным з самых значных свят, якое з задавальненнем чакаюць дарослыя і дзеці, з»яўляецца Вялікдзень. Менавіта да гэтага свята прымеркавана выстава «Яечак сёлета багата — мы шчыра сустракаем свята», якая праходзіць у раённым Цэнтры культуры і адпачынку.

Сённяшні шырокі рост цікавасці да багатай спадчыны беларусаў вяртае з небыцця многія забытыя старонкі нашай культуры. Сказанае з поўным правам можна аднесці да такога цікавага, глыбока традыцыйнага, але практычна забытага віду народнага мастацкага роспісу, якім з»яўляецца дэкарыраванне велікодных яек — пісанак (крашанак, маляванак).

Пісанкі служылі магічным абярэгам на працягу ўсяго года і адрозніваліся строгімі правіламі ў афармленні арнамента і колерам і (белы, чырвоны, чорны, жоўты).

Калі колер і арнамент не адпавядалі правілам, у народзе такія яйкі называлі маляванкамі. Лічылася, што яны не мелі боскай моцы. На велікодным стале пісанкам адводзілася месца кругом пірага, а маляванкам — на прарошчаным аўсе. Рыхтаваць пісанкі пачыналі, у асноўным, на чацвёртым тыдні Вялікоднага посту — у «левую сераду», калі «адмыкаліся» ўсе падземныя крыніцы і калодзежы. Лічылася, што «вада зямная» адмыкае ваду нябесную. На нітачцы пісанку вешалі ў чырвоным куце хаты пад іконай Прасвятой Багародзіцы.

У беларусаў, як і ў іншых суседніх народаў (літоўцаў, палякаў, украінцаў), бытавалі дзве тэхнікі аздаблення пісанак: васкаванне і гравіраванне (паралельна шырока ўжывалася звычайная суцэльная афарбоўка яек, якая дажыла і да нашых дзён).

Васкаванне заключаецца ў нанясенні васковага ўзору на паверхню яйка для захавання яго натуральнага колеру пры пагружэнні ў фарбавальнік. Наносілі ўзоры самымі звычайнымі прадметамі: палачкай, цвічком, нават запалкай. Афарбаваныя яйкі вымалі з настою, падсушвалі, падагравалі і сціралі васкавы ўзор. На каляровым фоне атрымліваўся выразны белы малюнак.

Як бачым, велікодныя яйкі — гэта сапраўдны рукатворны цуд. Дэкарыраванне іх — не толькі цікавы занятак, але і адраджэнне старажытнага народнага звычаю, звязанага з веснавымі земляробчымі святамі. I вельмі прыемна, што ў наш час гэта традыцыя адраджаецца, дзякуючы выхаванцам гурткоў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ўстаноў культуры раёна, Цэнтра пазашкольнай работы, майстрам народнай творчасці. Іх работы вы можаце ўбачыць у РЦКіА штодня, да 20 красавіка, з 9 да 18 гадзін.


Поделитесь с друзьями
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.